พี่น้องผู้ศรัทธาที่รัก การได้รับทางนำหรือหลงทางนั้นอยู่ที่ความประสงค์ของ อัลลอฮ์ มนุษย์ไม่สามารถกำหนดเองได้ ในตอนท้ายของโองการแรกนั้น จะเห็นได้ว่ามีการบ่งบอกอย่างชัดเจนว่า แท้จริงอัลลอฮ์ไม่ได้ทำให้มนุษย์นั้นอยู่สภาพของความโสมม นอกจากผู้ที่ไม่ศรัทธาต่อโองการของพระองค์ และในโองการที่สองได้บ่งบอกอย่างชัดเจนว่า แท้จริงแนวทางแห่งอัลลอฮ์นั้นเป็นแนวทางที่เที่ยงตรง แท้จริงอัลลอฮ์ได้แจกแจงบรรดาโองการต่าง ๆ แล้วสำหรับกลุ่มชนที่รำลึกถึงพระองค์ จริงอยู่ไม่ว่าความดีหรือความชั่วนั้นล้วนเป็นความประสงค์ของอัลลอฮ์ แต่ทว่าอัลลอฮ์ไม่พึงพระทัยต่อมนุษย์ที่เนรคุณและปฏิเสธศรัทธาต่อพระองค์

ด้วยเหตุดังกล่าวอัลลอฮ์ไม่ทรงใช้มนุษย์ในเรื่องดังกล่าว แต่ตรงกันข้ามพระองค์ทรงห้ามพวกมวลมนุษย์จากการเนรคุณและการปฏิเสธต่อพระองค์ ดังที่พระองค์ทรงดำรัสไว้ในอัลกุรอานว่า ความว่า

“ หากพวกเจ้าปฏิเสธศรัทธา ดังนั้น แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงพอเพียงจาก พวกเจ้า และจะไม่ทรงปิติยินดีต่อการเนรคุณของปวงบ่าวของพระองค์ และหากเจ้ากตัญญู พระองค์จะทรงยินดีต่อพวกเจ้า และไม่มีผู้แบกภาระคนใดที่จะแบกภาระของผู้อื่นได้ แล้วยังพระเจ้าของพวกเจ้าคือการกลับไปของพวกเจ้า และพระองค์ก็จะทรงบอกเล่าพวกเจ้าในสิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำไว้ แท้จริงพระองค์นั้นเป็นผู้ที่ทรงรอบรู้สิ่งที่อยู่ในทรวงอก ”

อัลซุมัร : 7

อัลลอฮ์ทรงตำหนิกับผู้ทีไม่ได้ใช้สติปัญญาของพวกเขาไตร่ตรองในสิ่งที่จะทำให้พวกเขา ปลอดภัย จากความหายนะทั้งในโลกนี้และโลกหน้า และอัลลอฮ์ได้ทรงแจ้งถึงการที่พวกเขาไม่ได้ใช้สติปัญญาพิจารณาไตร่ตรองและไม่แสวงหาแนวทางที่จะนำไปสู่ความสำเร็จ ซึ่งอัลลอฮ์ทรงดำรัสว่า ความว่า

“ เราไม่ได้ทำดวงตาทั้งสองข้างให้แก่เขาดอกหรือ และลิ้นและริมฝีปาก ทั้งสองด้วย และเราได้ชี้แนะทางแห่งความดีและความชั่วแก่เขา ”

อัลบะลัด : 8-10

มนุษย์ที่มีสติปัญญานั้น เขาย่อมรู้ว่าในสัมผัสต่าง ๆ ของพวกเขาไม่ว่าการสัมผัสของ ดวงตา ลิ้นและริมฝีปากทั้งสองนั้น จะเพิ่มพูนความแน่นแฟ้นในการอีกหม่านต่ออัลลอฮ์ ต่อบรรดาคัมภีร์ของพระองค์ อีหม่านต่อบรรดารอซูลของพระองค์ โดยเฉพาะหลังจากที่พระองค์ได้ทรงชี้แนะแนวทางแห่งความดีและความชั่วแก่เขาแล้ว พระองค์ทรงชี้แจงแนวทางอันเที่ยงตรงและทรงใช้ให้ปฏิบัติในสิ่งดีงามต่าง ๆ และทรงชี้แจงแนวทางที่ชั่วร้ายและทรงห้ามและหลีกห่างจากความชั่วร้ายต่าง ๆ

พี่น้องมุสลิมที่รัก อัลลอฮ์ไม่ได้บันทึกการหลงทางของผู้ใดนอกจากกับผู้ที่หลงผิด เมื่อไรที่มีการกล่าวถึงอัลลอฮ์เพียงผู้เดียว พวกเขาจะรู้สึกรังเกียจในหัวใจของพวกเขา แต่เมื่อไรได้กล่าวถึงสิ่งอื่นจากพระองค์จากสิ่งที่ไม่สามารถให้โทษหรือประโยชน์ได้ ( เจว็ดต่าง ๆ ) เขาจะรู้สึกยินดีกับสิ่งนั้น ดังที่อัลลอฮ์ได้ทรงดำรัสไว้ในอัลกุรอานว่า ความว่า

“ และเมื่อ ( พระนาม ) อัลลอฮ์ถูกกล่าวเพียงพระองค์เดียว จิตใจของบรรดา ผู้ไม่ศรัทธาต่อวันอาคีเราะฮ์ก็รังเกียจ แต่เมื่อบรรดาเจว็ดถูกกล่าวนอกจากพระองค์ เมื่อนั้นพวกเขาก็ดีใจ ”

อัลซุมัร : 45

เราจะเห็นได้ว่าในโลกนี้มีมนุษย์บางจำพวกหลงลืมความจริงอีกทั้งยังเย่อหยิ่ง พวกเหล่านี้จะใช้สติปัญญาของพวกเขาแต่ในเรื่องดุนยา ไม่ว่าเรื่องสมบัติ ลูกหลาน เรื่องไร้สาระเป็นต้น  ดังนั้นอัลลอฮ์ก็ทรงเพิ่มความหลงลืมให้แก่พวกเขา ดังที่พระองค์ดำรัสไว้ในอัลกุรอานว่า ความว่า

“ ดังนั้นเมื่อพวกเขาหันเหไป ( จากแนวทางที่เที่ยงตรง ) อัลลอฮ์ทรงทำให้หัวใจของเขาหันเหออกไป และอัลลอฮ์นั้นจะไม่ชีแนะทางที่ถูกต้องแก่หมู่ชนผู้ฝ่าฝืน ”

อัศศ๊อฟ : 5

และยังทรงดำรัสอีกว่า ความว่า

“ และผู้ใดผินหลังจากการรำลึกถึงผู้ทรงกรุณาปรานี เราจะให้ชัยฏอนตัวหนึ่ง แก่เขา แล้วมันจะเป็นสหายของเขา และแท้จริงพวกมันจะขัดขวางพวกเขาออกจากทางที่ถูกต้อง แต่พวกเขาคิดว่าพวกเขานั้นอยู่ในแนวทางที่ถูกต้องแล้ว ”

อัล-ซุครุฟ : 36 - 37

พี่น้องมุสลิมที่รัก เราขอบคุณต่ออัลลอฮ์เถิด ที่พระองค์ทรงทำให้เรารักการศรัทธาต่อพระองค์ ทรงประดับประดาหัวใจของพวกเราด้วยการศรัทธาต่อพระองค์ และทรงทำให้เรารังเกียจการปฏิเสธศรัทธาต่อพระองค์ และความชั่วช้า สิ่งไม่ดีต่าง ๆ และพระองค์ทรงทำให้สิ่งเหล่านั้นหมดไปจากหัวใจที่สะอาดบริสุทธิ์ อัลลอฮ์ได้กล่าวถึงตัวอย่างไว้ในโองการอัลกุรอานว่า ความว่า

“ ผู้ใดที่อัลลอฮ์ทรงต้องการจะแนะนำเขาก็จะทรงให้หัวอกของเขาเบิกบานเพื่ออิสลาม ”

คือผู้ที่อัลลอฮ์ทรงทำให้หัวอกของเขาเบิกบาน ทรงทำให้หัวใจของเขากว้างขวาง ทรงจุด ประกายแห่งอิสลาม และทรงทำให้หัวใจของเขาเต็มไปด้วยรัศมีแห่งการศรัทธา เขาปฏิบัติความดีในเรื่องของศาสนา ไม่ว่าจะเป็นเรื่องละหมาด การบริจาคซากาต การถือศีลอดและอื่น ๆ เพื่อเป็นเสบียงในยามที่เขาได้กลับไปสู่อัลลอฮ์ และเขาจะห่างไกลจากดอกเบี้ย และจากการกินสิ่งที่ฮารอมต่าง ๆ

และยังมีมนุษย์ที่ไม่สามารถนำสิ่งต่าง ๆ ที่มีอยู่ในโลกนี้มาพิจารณาไตร่ตรอง เพื่อเป็นหลักฐานยืนยันถึงความสามารถ ความเอกะของอัลลอฮ์ และเช่นเดียวกันการศรัทธานั้นไม่สามารถที่จะเข้าไปยังหัวใจที่ถูกปิด ซึ่งไม่ได้เปิดเพื่อการศรัทธาไม่ยอมรับกับแสงสว่างแห่งอิสลาม ซึ่งไม่ต่างอะไรจาก ฮัรญะห์ ( ต้นไม้ที่อยู่ระหว่างแมกไม้ที่ผู้ดูแลไม่สามารถเข้าไปถึงได้ ) ท่านอีหม่าม อาบูยะฟัร บิน ญะรีร ได้กล่าวว่า ตัวอย่างนี้ได้เปรียบเทียบกับหัวใจของผู้ปฏิเสธ ซึ่งการศรัทธาไม่สามารถเข้าไปถึงหัวใจของพวกเขาได้ แท้จริง อัลลอฮ์จะทรงลงโทษผู้ที่หันเหออกจากทางนำของพระองค์ และอัลลอฮ์ทรงทำให้ชัยฎอนเป็นสหายของเขา  เพื่อเพิ่มความหลงลืมแก่พวกเขา เนื่องจากแท้จริงพวกเขาได้ปฏิเสธความเมตตาของอัลลอฮ์และความพึงพระทัยของพระองค์ ดังที่พระได้ทรงดำรัสไว้ว่า ความว่า

“ หามิได้ ! บรรดาผู้ไม่ศรัทธาต่อปรโลกนั้น จะอยู่ในการลงโทษ และการหลงผิดอันไกลลิบ ”

ซะบะอฺ : 8

พี่น้องมุสลิมที่รัก จงเกรงกลัวต่ออัลลอฮ์เถิด และพึงพิจารณาในสิ่งต่าง ๆ ที่ถูกสร้างขึ้นและจงพิจารณาในโองการอัลกุรอานเถิด เพื่อให้อีหมานของพวกเราเพิ่มพูนและสมบูรณ์ยิ่งขึ้นในโลกนี้ มนุษย์ที่ดีนั้นเขาจะปฏิบัติสิ่งที่จำเป็นสำหรับเขาในลักษณะที่ดีเสมอ ไม่ว่าจะเป็นสิ่งจำเป็นที่เกี่ยวกับดุนยา ในเรื่องของการดำเนินชีวิตในโลกนี้ เช่นการทำมาหากินเลี้ยงชีพ